Kortessem – GRUP Centrum
Kortessem is een gemeente in de Belgische provincie Limburg vlak bij Hasselt. Geografisch en landschappelijk behoort het tot de Haspengouwse Fruitstreek. De gemeente telt ruim 8.000 inwoners. De gemeente Kortessem heeft een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (gRUP) opgemaakt voor het centrum van de gemeente, het gRUP Kortessem Centrum. De aanleiding hiervoor was het verouderde BPA met te strikte voorschriften en de verhuis van de politie naar een andere locatie. De aanpak hiervoor er één van ontwerpend onderzoek. Vooronderzoek in de vorm van een startvergadering heeft tot doel om het procesverloop af te spreken en de ruimtelijke problematiek van de verschillende deelgebieden naar de laatste inzichten besproken en gekeken welke elementen geactualiseerd dienen te worden. Er wordt gepraat met de belangrijkste betrokken partijen binnen het plangebied om te kijken welke hun intenties zijn voor elk betreffend deelgebied. Op basis van ontwerpend stedenbouwkundig onderzoek wordt gezocht naar de meest geschikte ruimtelijke ontwikkeling met inachtneming van de bestaande bebouwing, het landschappelijk gegeven en de bestaande en boogde functies. In functie van de visie, de gewenste ontwikkelingsperspectieven, het bestaande en geactualiseerde structuurplan en de geactualiseerde woonbehoeftestudie, worden de bestemmingen terug in vraag gesteld en dit in functie van het voortschrijdend inzicht over de functie-invulling van de zones. Er wordt een digitale onderlegger van de verschillende deelgebieden opgemaakt (schaal 1/500). Deze kaart wordt bijgewerkt aan de hand van een gedetailleerde terreinverkenning. Op een afzonderlijke kaart zal de ruimtelijke en stedenbouwkundige kwaliteit van de gebouwen en de omgeving, evenals de problemen, knelpunten en mogelijkheden van het plangebied aangegeven worden. Het resulteert in een duidelijke kaart van de bestaande ruimtelijke toestand ondersteund door een situatieschets van het plangebied in zijn iets ruimere omgeving. De gegevens aangaande de juridische toestand worden verzameld en ter beschikking gesteld door de gemeente. Dit gebeurt op basis van de bestaande BPA’s/RUP’s, de ontwikkelingsperspectieven aangegeven in het GRS, de actualisatie van het GRs en de woonbehoeftestudie voor de betreffende deelgebieden en een verdere nuancering op de schaal van het plangebied m.b.t. de beoogde functies (locatieonderzoek buitenpiste St.Antoniushoeve, jeugdcentrum t.o.v. de bestaande bebouwing, woningbouw, V/T, B/T , woondichtheid en bouwhoogten, parkeerbeleid, uitbreiding school, ....).
De elementen opgenomen in het RUP worden samen met diverse inrichtingsschetsen van de verschillende deelgebieden als vertrekbasis genomen. Hieraan gekoppeld wordt eventueel op basis van de gesprekken met de belangrijkste actoren ( afgetoetst aan het RUP en de bestaande beleidsplannen) een eerste aanzet tot visie op de gewenste ordening van de verschillende deelgebieden en een eerste aanzet tot concept voor de ordening / ontwikkeling van het ruimtegebruik binnen de verschillende deelgebieden meegegeven.Op basis van terreinbezoek, fotomateriaal, terreinkennis, eventuele gesprekken met de belangrijkste partijen en de verworven inzichten tijdens de opmaak van het voorstel wordt een genuanceerd inzicht gegeven in de bestaande ruimtelijke toestand en wordt een eerste inzicht gegeven in de concrete bijsturingen / invullingen voor betreffende deelgebieden.
Door ontwerpend stedenbouwkundig onderzoek worden de verschillende ruimtelijke mogelijkheden en randvoorwaarden / locatiemogelijkheden / scenario’s afgetoetst. Dit onderzoek dient als ondersteuning van een meer genuanceerde en gedragen visie die door het bestuur dient ingenomen te worden over de concrete locatie, afbakening en invulling van de verschillende deelgebieden. Vervolgens kunnen de (ruimtelijke en functionele) randvoorwaarden verder verfijnd en bijgestuurd worden.
Op basis van het verfijnde programma van eisen en ontwerpend stedenbouwkundig en architecturaal onderzoek wordt het bijgestuurde inrichtingsplan aangepast en onderbouwd door een korte toelichtingsnota en vertaald naar een eerste voorontwerp ten behoeve van de opmaak van een milieuscreening (ontheffing van MER-plicht).
De gewenste ruimtelijke structuur wordt als volgt opgebouwd:
1.1 Ontsluiting
Kortessem geniet van een zeer strategische ligging tussen Hasselt, Genk, Tongeren en Borgloon. Toegang tot deze locaties wordt globaal gezien geboden door de N76 en N20, welke in het zuiden elkaar kruisen. De goede infrastructurele voorzieningen zijn essentieel voor het functioneren van de gemeente Kortessem. Deelgebied A is en blijft aangesloten op de ontsluitingsstructuur van de Daaleindestraat, Dorpsstraat en Opeindestraat. Middels hierop haaks gelegen secundaire wegen wordt een heldere hiërarchie verkregen. Als toevoeging aan de bestaande situatie wordt de positie en rol van de trage verkeersstromen belangrijker. Door op meerdere plaatsen een doorsteek voorzien en op verschillende plaatsen de snelheid van de lijnstructuur te verlagen worden veiligere omstandigheden gecreëerd voor de langzaam verkeersstromen. Het plangebied van deelplan B is gelegen in een binnengebied van Vliermaal, welke gevormd wordt door de Kerkeveldweg en de Loostraat. Ontsluiting van het gebied vindt plaats middels de Loostraat. Aan dit gebied wordt de bestemming woonreservegebied gegeven.1.2 Differentiatie
Een van de doelen van het RUP is het bevorderen van de herkenbaarheid van de verschillende zones van het dorp. Deze herkenbaarheid moet het gevolg zijn van een bewuste keuze met betrekking tot woontypologie, dichtheid, functies, gabarit, straatprofiel, etc. De woondichtheid en gabarit zou in het centrum het hoogst moeten zijn, door het gebruik van een geschakelde menging van bedrijven, woningen en appartementen. Deze dichtheid neemt af naar mate de afstand tot het centrum groter wordt. Dit is tevens merkbaar door de transitie van voornamelijk geschakelde bouwvormen naar een meer landelijke (half)open bouwvorm.1.3 Vrijwaren groenpolen
Bij het opstellen van het RUP wordt uitgegaan van een maximaal behoud van landschappelijke elementen. Hieronder valt ook het behoud van de Winterbeek.1.4 Clustering
Om helderheid, herkenbaarheid en leesbaarheid van het dorp te behouden wordt er gekozen om functies van eenzelfde aard te clusteren binnen Kortessem. Door het bundelen ontstaat daarnaast een ‘’spillover effect’’ waarbij de functies van elkaar profiteren. te denken valt aan winkels, restaurants.
